Dünya Sağlık Örgütü’nün Epilepsi ve diğer nörolojik hastalıklara yönelik sektörler arası küresel Eylem Planı-IGAP’ın (2022-2031) uygulanmasına ilişkin Ulusal Yol Haritası’nın koordinasyonu

Dünya Sağlık Örgütü’nün Epilepsi ve diğer nörolojik hastalıklara yönelik sektörler arası küresel Eylem Planı-IGAP’ın (2022-2031) uygulanmasına ilişkin Ulusal Yol Haritası’nın koordinasyonu amacıyla ve Türkiye Cumhuriyeti’nin DSÖ tanıtım girişimlerine dahil edilmesi için Sağlık Bakanlığı’mız ile Epilepsi ve Yaşam Derneği olarak Kasım 2025 tarihinde görüşme yapılmış ve burada alınan karar doğrultusunda çalıştay düzenlenmiştir.    

Epilepsi ve Yaşam Derneği Başkan Yardımcısı ve İzmir İl Temsilcisi olarak katıldığım Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’nun epilepsi ve diğer nörolojik hastalıklara yönelik küresel yol haritası kapsamında yürütülen IGAP projesinin Türkiye’de entegrasyonu ile ilgili olarak İstanbul’da ilk çalıştay gerçekleştirildi. Program uluslararası katılımla gerçekleştirildi.

İstanbul Halkalı’da 28 Mart tarihinde düzenlenen program, Sağlık Bakanlığı’nın Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ile yürüttüğü çalışmalar kapsamında hayata geçirildi. Programın açılışı Uluslararası Epilepsi Derneği (ILAE) başkanı Prof. Dr. Alla Guekht, Uluslararası Epilepsi Bürosu (IBE) CEO’su Donna Walsh, Kazakistan ILAE başkan yardımcısı Prof. Dr. Leila Dairbayeva, Epilepsi ve Yaşam Derneği Başkanı Ebru Öztürk ve başkan yardımcısı Prof. Dr. Aycan Ünalp’in online ve/veya yüz yüze katılımları ve konuşmalarıyla başladı. Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Spor Bakanlıklarından temsilciler, SGK, Çocuk Nörolojisi dernek başkan yardımcısı Prof. Dr. Sema Saltık, Beyin Cerrahisi, Erişkin ve Çocuk Nörolojinden doktorlar ve akademisyenler, psikolog, avukat, hasta yakını ve hastalardan oluşan çok sektörlü katılımcıların olduğu çalıştay gün boyunca devam ederek fikir alışverişi gerçekleştirildi.

Yapılan çalıştayda epilepsiyle ilgili toplumsal farkındalığın artırılarak, nöbete yaklaşımı içeren düzenli okul-hastane içi-toplumsal eğitimler yapılması, tedavi süreçlerinde yaşanılan sorunlar, ilaç ve cerrahi malzeme konusundaki sıkıntılar ve sosyal haklar konusunda çözüme katkı sağlanması hedeflendi. Projenin, epilepsi alanında sağlık, eğitim, istihdam, sosyal politikalar çalışmalarını kapsayan medya desteğini (kamu spotları ve bilgilendirme kampanyaları) içine alan uzun vadeli bir süreci içerdiği ifade edildi.

Bundan sonra il bazında yapılacak olan çok sektörlü çalışmalara hasta derneği, çocuk nörolojisi derneği ve uzman doktor, birinci basamak sağlık hizmetleri, yardımcı sağlık personeli, yerel kuruluş ve yetkililerin katılımlarının sağlanması planlandı. 

Küresel IGAP hedeflerine ulaşmak için aşağıdaki alanlarda rehberlik sağlanması gerekmektedir:

1. Politika ve düzenleyici çerçevenin gözden geçirilmesi ve uyarlanması (hak temelli yaklaşım, damgalam karşıtı, çok sektörlü koordinasyon)
2. Nörolojik bozuklukların zorunlu sosyal sağlık sigortasına dahil edilmesi ve birinci basamak sağlık hizmetleri düzeyinde temel antinöbet ilaçlara ve temel teknolojilere (EEG ağı, BT/MR için sevk protokolları; gerekçelendirildiği durumlarda laboratuar ve genetik testlere ) erişimin sağlanması.
3. Birincil-ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerinde entegre klinik yolların (tele-tıp, tele-konsültasyon dahil) oluşturulması,
4. Birinci basamak sağlık hizmetleri için kapasite geliştirme (e-öğrenme, eğitim modülleri)
5. Ulusal Nörolojik Durumlar Kaydı’nın oluşturulması ve DSÖ Nöroloji atlasına düzenli raporlanması
6. Damgalanmanın azaltılması için halka ve okullara yönelik eğitimler (yıllık iletişim planları ve, tutum değişikliklerin ölçümü)
7. Ulusal ve uluslararası ortaklarla bir mutabakat mektubunun ve/veya çok ortaklı bir projenin değerlendirilmesi.
8. Türkiye Cumhuriyeti için 2025-2031 yılları için DSÖ teknik destek planı ve IGAP hedeflerinin ve göstergelerinin belirlenmesi.

Durumu bilgilerinize sunarım.

Saygılarımla

01.04.2026

Prof. Dr. Aycan Ünalp

Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tıp Fakültesi Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi SUAM

Çocuk Nörolojisi Kliniği Eğitim Sorumlusu